Day: November 11, 2023

Φόρο έως 1.000 ευρώ το χρόνο πληρώνει το 47% των ελεύθερων επαγγελματιών, σήμερα, και το 27% πληρώνει από 1.000 – 3.000 ευρώ, ωστόσο αυτά τα ποσοστά θα αλλάξουν με το νέο φορολογικό σύστημα που παρουσίασε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, εκτιμάται πως μέχρι 1.000 ευρώ θα πληρώνει το 17% και το 54%, δηλαδή οι διπλάσιοι σε σχέση με πριν, θα πληρώνουν 1.000 – 3.000 ευρώ.

Επομένως όσοι δεν πλήρωναν τίποτα ή πλήρωναν ελάχιστα σε σχέση με τα εισοδήματά τους, «θα πληρώνουν αυτά που τους αναλογούν», σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο.

Βασικός κανόνας του νέου συστήματος είναι ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι δεν μπορεί πλέον να φορολογούνται για εισόδημα κατώτερο από εκείνο του μισθωτού που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό.

Δηλαδή τα ποσά που υποχρεωτικά θα δηλώνουν πλέον ως έσοδα δεν μπορεί να υπολείπονται των 10.920 ευρώ/έτος, με ορισμένες εξαιρέσεις.

Θεσπίζεται επομένως το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής, το οποίο και αντανακλά την ελάχιστη αξία της προσωπικής εργασίας του αυτοαπασχολούμενου στην επιχείρησή του.

Το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής είναι μαχητό. Δηλαδή μπορεί να αμφισβητηθεί από τον φορολογούμενο, εφόσον μπορεί να αποδείξει με βάση πραγματικά στοιχεία (λόγοι ανωτέρας βίας, στρατιωτική θητεία, νοσηλεία, κ.λπ.) ότι τα κέρδη του ήταν λιγότερα.

Για λόγους φορολογικής δικαιοσύνης προβλέπεται μείωση της ελάχιστης αμοιβής σε αρκετές περιπτώσεις.

Για παράδειγμα στους ελεύθερους επαγγελματίες με αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80% (μείωση 50%) και σε εκείνους που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία τους σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους (επίσης μείωση 50%).

Τονίζεται ότι σε επαγγελματίες με νεοσύστατη επιχειρηματική δραστηριότητα παρέχεται πλήρης απαλλαγή από το νέο σύστημα για τα τρία πρώτα χρόνια, μείωση κατά 67% τον τέταρτο και 33% τον πέμπτο.

Επομένως, θα υπάρξουν πολλές περιπτώσεις νέων επαγγελματιών που θα πληρώσουν λιγότερα με το νέο σύστημα σε σχέση με το έως σήμερα υφιστάμενο.

Επίσης, από την άλλη πλευρά το νομοσχέδιο προβλέπει αύξηση του τεκμηρίου της ελάχιστης αμοιβής σε συνάρτηση με τον τζίρο, τον αριθμό των υπαλλήλων και την παλαιότητα της δραστηριότητας.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Ακολουθούν παραδείγματα εφαρμογής του νέου συστήματος:

1) Ασφαλιστής με έναρξη το 2006 και τζίρο 52.699€, δήλωνε μηδενικά κέρδη, είχε μηδενικό φόρο και πλήρωνε τέλος επιτηδεύματος 1.250€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 15.011€ (14.196 + 815 € λόγω 10% μισθοδοσίας) και ο φόρος του σε 2.002€. (+752€).

2) Ελεύθερος επαγγελματίας με κατάστημα ηλεκτρικών, έναρξη το 1992 και τζίρο 51.215€, δήλωνε κέρδη 4.156€, πλήρωνε φόρο 374€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 14.196€ και ο φόρος του σε 1.823€ (+799€).

3) Επιχειρηματίας με τουριστικά, έναρξη το 2000 και τζίρο 55.776€, δήλωνε 4.163€, πλήρωνε φόρο 375€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 14.196€ και ο φόρος του σε 1.823€ (+798€).

4) Αρτοποιός με έναρξη το 2006 και τζίρο 59.737€, δήλωνε μηδενικά κέρδη, είχε μηδενικό φόρο και πλήρωνε 650€ τέλος επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 15.393€ (14.196 + 1.196 € λόγω 10% μισθοδοσίας) και ο φόρος του σε 2.086 € (+1.436€).

5) Δικηγόρος με έναρξη το 2012 και τζίρο 22.326€, δήλωνε κέρδη 17.691€, πλήρωνε φόρο 2.592€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα παραμένει στα 17.691€ και ο φόρος του θα είναι 2.592€. Ο εν λόγω φορολογούμενος θα έχει μείωση 650€ (απαλλάσσεται σταδιακά από το τέλος επιτηδεύματος).

6) Ελαιοχρωματιστής με έναρξη το 2007 και τζίρο 43.458€, δήλωνε κέρδη 4.859€, πλήρωνε φόρο 438€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 19.165 € (14.196 + 35% προσαύξηση ΚΑΔ) και ο φόρος του σε 2.916€ (+1.828€).

7) Νέος δικηγόρος με έναρξη το 2022 με τζίρο 17.140€ δήλωνε κέρδη 5.548€ και είχε φόρο 499€, ενώ δεν είναι υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 10.920€ και ο φόρος του θα είναι μηδενικός για τα έτη 2023 και 2024 (2ο και 3ο έτος λειτουργίας), επομένως, θα έχει μείωση φόρου για τα δύο επόμενα έτη. Το έτος 2025 (4ο έτος λειτουργίας) θα πληρώσει το 33% του αναλογούντος φόρου, δηλαδή 364€. Το έτος 2026 (5ο έτος λειτουργίας), ο φόρος του θα ανέλθει σε 738€ (67% του αναλογούντος φόρου), ενώ από το έτος 2027 (6ο έτος λειτουργίας) κ.ε. ο φόρος θα ανέλθει σε 1.102€.

8) Νέος επιχειρηματίας στο χώρο του λιανικού εμπορίου καφέ με έναρξη το 2022 με τζίρο 28.253€ και υπάλληλο δήλωνε κέρδη 0€ και είχε μηδενικό φόρο και τέλος επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 11.716€ και ο φόρος του θα είναι μηδενικός για τα έτη 2023 και 2024 (2ο και 3ο έτος λειτουργίας). Το έτος 2025 (4ο έτος λειτουργίας) θα πληρώσει το 33% του αναλογούντος φόρου, δηλαδή 422€. Το έτος 2026 (5ο έτος λειτουργίας), ο φόρος του θα ανέλθει σε 856€ (67% του αναλογούντος φόρου), ενώ από το έτος 2027 (6ο έτος λειτουργίας) κ.ε. ο φόρος θα ανέλθει σε 1.278€.

9) Υδραυλικός με έναρξη το 2009 και τζίρο 40.510€ δήλωνε κέρδη 6.155€, είχε μηδενικό φόρο και δεν ήταν υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος. Είναι δικαιούχος μείωσης 50% λόγω κατοικίας σε νησί κάτω των 3.100 κατοίκων ή σε χωριό κάτω των 500 κατοίκων. Με το νέο σύστημα το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 7.290€ (14.196 + 383 λόγω μισθοδοτικού κόστους – 50% λόγω κατοικίας) και ο φόρος του σε 656€.

10) Ξυλουργός με έναρξη το 1997 και τζίρο 24.591€ σε χωριό μικρότερο των 500 κατοίκων, δήλωνε κέρδη 3.404€, πλήρωνε φόρο 306€ και τέλος επιτηδεύματος 0€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 7.098€ (50% του 14.196) και ο φόρος του σε 639€ (+332€).

* Οι φόροι που αναφέρονται στα παραδείγματα εφαρμογής του νέου συστήματος δεν περιλαμβάνουν το τέλος επιτηδεύματος, το οποίο μειώνεται από το 2024 και καταργείται στη συνέχεια.

Σύμφωνα με την ΤτΕ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των στεγαστικών δανείων παρέμεινε αρνητικός. Έκρηξη του μέσου επιτοκίου στα υφιστάμενα υπόλοιπα στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των πέντε ετών να αυξάνεται κατά 226 μονάδες βάσης.

Την μειωμένη ζήτηση για στεγαστικά δάνεια, η οποία επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από την επιθετική πολιτική αύξησης των επιτοκίων της ΕΚΤ, αναδεικνύει η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζα της Ελλάδας. Παράλληλα η ΤτΕ επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη αύξηση επιτοκίων σημειώθηκε μακροπρόθεσμα στεγαστικά δάνεια.

Αναλυτικότερα τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας δείχνουν ότι ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των νοικοκυριών από τα εγχώρια Νομισματικά και Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα (ΝΧΙ) παρέμεινε αρνητικός τόσο το 2022 όσο και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023 (Σεπτέμβριος 2023: -2,3%).

Αναλυτικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των στεγαστικών δανείων παρέμεινε αρνητικός (Σεπτέμβριος 2023: -3,7%), ενώ από το Μάρτιο του 2022 ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής για τα καταναλωτικά δάνεια έγινε θετικός (Σεπτέμβριος 2023: 2,6%).
Παράλληλα η χρηματοδότηση προς τα νοικοκυριά από τα εγχώρια ΝΧΙ ως ποσοστό του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματός τους ανήλθε σε 27% το Μάρτιο του 2023, από 28,1% το Δεκέμβριο του 2022.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Έρευνας Τραπεζικών Χορηγήσεων, για τα στεγαστικά δάνεια αναφέρθηκε παροδική αύξηση της ζήτησης το β΄ τρίμηνο 2023 και μείωση της ζήτησης το γ΄ τρίμηνο του 2023. Παράλληλα, τα πιστωτικά ιδρύματα ανέφεραν ότι η ζήτηση καταναλωτικών και λοιπών δανείων έμεινε σχεδόν αμετάβλητη κατά τη διάρκεια του 2023.

Από την πλευρά της προσφοράς δανείων, παρατηρείται ότι οι συνολικοί όροι και προϋποθέσεις χορήγησης νέων δανείων παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητοι εντός του 2023. Επίσης, το ποσοστό απόρριψης καταναλωτικών και λοιπών δανείων παρουσίασε μικρή μείωση το α΄ τρίμηνο με σταθεροποίηση το β΄ και γ΄ τρίμηνο του 2023, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα στεγαστικά δάνεια συνολικά δεν παρουσίασε αξιοσημείωτη μεταβολή.

Έκρηξη 2,2% στα επιτόκια στεγαστικών άνω των πέντε ετών

Η αύξηση των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ από τον Ιούλιο του 2022 και μετά, επηρέασε σταδιακά τα εγχώρια τραπεζικά επιτόκια. Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των δανείων προς τα νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 207 μονάδες βάσης (Σεπτέμβριος 2023: 6,1%, Ιούλιος 2022: 4,0%), αντανακλώντας τη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ.
Η αύξηση αυτή ήταν πιο αισθητή στα μακροπρόθεσμα στεγαστικά δάνεια. Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των πέντε ετών αυξήθηκε κατά 226 μονάδες βάσης (Σεπτέμβριος 2023: 4,4%, Ιούλιος 2022: 2,2%), ενώ στα στεγαστικά δάνεια με διάρκεια από ένα έως πέντε έτη αυξήθηκε μόνο κατά 127 μονάδες βάσης (Σεπτέμβριος 2023: 5,2%, Ιούλιος 2022: 3,9%).

Κατ’ αντιστοιχία, η αύξηση στο μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς τα νοικοκυριά διαμορφώθηκε ανάλογα με τη διάρκεια του δανείου (69 μονάδες βάσης για δάνεια με διάρκεια έως ένα έτος, 118 μονάδες βάσης για τα δάνεια με διάρκεια άνω του ενός έτους και έως πέντε έτη, και 170 μονάδες βάσης για τα δάνεια με διάρκεια άνω των πέντε ετών).

Οι δαπάνες για τόκους ως ποσοστό του μέσου ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών παρουσίασαν για τα στεγαστικά δάνεια σημαντική αύξηση το 2023 εξαιτίας της αύξησης των επιτοκίων των υφιστάμενων δανείων, ενώ έμειναν σχεδόν αμετάβλητες για τα καταναλωτικά και λοιπά δάνεια. Ωστόσο, το μέσο ετήσιο υπόλοιπο των δανείων προς τα νοικοκυριά ως ποσοστό του μέσου ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματός τους μειώθηκε περαιτέρω χάρη στη μείωση του μέσου υπολοίπου των δανείων προς τα νοικοκυριά και στην αύξηση του μέσου ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

Μείωση των κόκκινων δανείων

Ωστόσο, η διατήρηση του πληθωρισμού σε υψηλό ακόμη επίπεδο, σε συνδυασμό με τα αυξημένα βασικά επιτόκια και την επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης, δοκιμάζει την ανθεκτικότητα των νοικοκυριών και επιχειρήσεων και ενδέχεται να συμβάλει στη δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ).

Το ποσοστό ΜΕΔ των τραπεζών στο σύνολο των δανείων μειώθηκε οριακά (Ιούνιος 2023: 8,6%, Δεκέμβριος 2022: 8,7%). Επισημαίνεται ότι και οι τέσσερις σημαντικές τράπεζες έχουν πλέον πετύχει τον επιχειρησιακό στόχο τους για μονοψήφιο ποσοστό ΜΕΔ, με μία εξ αυτών να είναι κάτω από το 5%. Ωστόσο, θα πρέπει να συνεχιστούν οι ενέργειες που στοχεύουν στην εξυγίανση του εναπομείναντος αποθέματος ΜΕΔ και στην επίτευξη σύγκλισης με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (Ιούνιος 2023: 1,8%).

Αύξηση εισοδήματος

Η εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα για την ευχέρεια εξυπηρέτησης των δανειακών τους υποχρεώσεων. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία των τριμηνιαίων μη χρηματοοικονομικών λογαριασμών των θεσμικών τομέων που καταρτίζει η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 11,3% το α΄ τρίμηνο του 2023 σε ετήσια βάση, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε κατά 5,8% ως συνέπεια του πληθωρισμού. Η αύξηση του ονομαστικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών την εν λόγω περίοδο αποδίδεται κυρίως στη θετική συμβολή του εισοδήματος των αυτοαπασχολούμενων, η σημαντική άνοδος του οποίου μπορεί να αποδοθεί στην ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας και ενδεχομένως στη μετακύλιση του υψηλού πληθωρισμού στις τιμές των υπηρεσιών των ελεύθερων επαγγελματιών. Θετική ήταν επίσης η συμβολή του εισοδήματος εξαρτημένης εργασίας, η άνοδος του οποίου αποδίδεται πρωτίστως στην αύξηση της απασχόλησης και δευτερευόντως στην άνοδο των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας ανά απασχολούμενο.

Παράλληλα, η αγορά εργασίας εξακολούθησε να παρουσιάζει βελτίωση με το ποσοστό ανεργίας να υποχωρεί στο 10,0% το Σεπτέμβριο του 2023. Επίσης, θετική εξέλιξη αποτελεί η μείωση του ποσοστού ανεργίας των νέων ηλικίας έως 24 ετών σε 19,4%

Λήγει στις 20 Νοεμβρίου η προθεσμία για την εξαργύρωση δεσμευμένων επιταγών σε έμπορο και η παράδοση παλαιών συσκευών των ωφελούμενων του προγράμματος «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα».

Πιο συγκεκριμένα οι νέες προθεσμίες του «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα»:

Λήξη εξαργύρωσης δεσμευμένων επιταγών:

Οι επιταγές, οι οποίες είναι σε κατάσταση «δέσμευσης σε έμπορο» μπορούν, πλέον, να εξαργυρωθούν μέχρι και την Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου 2023 (από 8 Νοεμβρίου 2023, που ήταν η προηγούμενη προθεσμία).

Παράδοση παλαιών συσκευών από ωφελούμενους:

Παραδόσεις παλαιών συσκευών προς ανακύκλωση, από τους ωφελούμενος στους εμπόρους, μπορούν να γίνονται έως και την Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου (από 8 Νοεμβρίου 2023, που ίσχυε μέχρι πρότινος). Ειδικά για τις εξαργυρώσεις των επιταγών, οι οποίες είναι σε κατάσταση «δέσμευσης σε έμπορο», οι παραδόσεις παλαιών συσκευών προς ανακύκλωση από τους ωφελούμενους μπορούν να γίνονται έως και την Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου (από 23 Νοεμβρίου, που προβλεπόταν).

Δυνατότητα επιστροφών/ακυρώσεων συναλλαγών:

Με τα νέα δεδομένα, μπορούν να πραγματοποιούνται επιστροφές και ακυρώσεις συναλλαγών μέχρι την Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου (από 23 Νοεμβρίου, που ίσχυε). Εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, η αγορά νέων συσκευών (νέα εξαργύρωση) μόνο για τις επιταγές που ακυρώθηκαν μετά την καταληκτική ημερομηνία αγορών που προβλέπει το πρόγραμμα, δηλαδή μετά τις 24 Οκτωβρίου 2023.